Độ sụt bê tông bao nhiêu là đạt? Bảng tra và cách kiểm tra tại công trường

Bạn có bao giờ tự hỏi làm thế nào để đảm bảo bê tông tươi đủ “dẻo” để dễ dàng đổ vào khuôn mà không bị phân tầng, tách nước, hay khó đầm nén không? Đó chính là lúc độ sụt bê tông đã phát huy vai trò quan trọng.

Bảng tra độ sụt bê tông theo hạng mục thi công

Bảng dưới đây giúp hình dung nhanh khoảng độ sụt thường dùng cho một số hạng mục phổ biến. Giá trị thực tế cần được đối chiếu với thiết kế, yêu cầu kỹ thuật và tư vấn của đơn vị cung cấp bê tông.

Bảng trên chỉ mang tính tham khảo. Với công trình có yêu cầu đặc biệt, nên thống nhất mác bê tông, độ sụt, phụ gia và phương pháp thi công trước khi đặt bê tông.

Nếu cần đặt bê tông theo mác và độ sụt cụ thể, bạn có thể tham khảo thêm bảng giá bê tông tươi Dufago.

Độ sụt bê tông là gì?

Độ sụt bê tông là cách để đo độ lỏng hay độ dẻo của bê tông tươi – tức là hỗn hợp bê tông khi vừa mới trộn xong, còn ướt.

Ở giai đoạn này, bê tông giống như một loại vữa đặc, có thể rót vào khuôn để tạo hình. Nhưng nó không được quá khô (khó thi công) cũng không được quá lỏng (dễ tách nước, yếu kết cấu). Vì vậy, người ta cần đo độ sụt để đánh giá mức độ linh động của bê tông.

Tại sao cần quan tâm đến độ sụt?

• – Đảm bảo bê tông dễ thi công nhưng vẫn đủ chắc chắn sau khi đông cứng.
• – Giúp bê tông có thể chảy đều vào mọi vị trí trong khuôn – kể cả những góc khuất hay khe hẹp.
• – Mỗi loại công trình sẽ cần độ sụt khác nhau: làm vỉa hè, sàn, cột, hay bê tông bơm bằng máy đều cần độ sụt riêng.

Xem thêm: Kiểm tra cường độ chịu nén bê tông 2025 – Bảng tra cường độ chịu nén bê tông mác 200, 250, 300

Cách đọc ký hiệu độ sụt 10±2, 12±2, 14±2, 16±2

Trong thực tế, độ sụt thường được ghi dưới dạng 10±2 cm, 12±2 cm, 14±2 cm hoặc 16±2 cm. Dấu “±2” nghĩa là giá trị thực tế được phép dao động lên hoặc xuống 2 cm so với độ sụt mục tiêu.

Không nên hiểu rằng độ sụt càng cao thì bê tông càng tốt. Độ sụt chỉ tốt khi phù hợp với hạng mục thi công và cấp phối thiết kế. Nếu bê tông bị làm nhão sai cách, nguy cơ tách nước và phân tầng sẽ tăng lên.

Cách tính độ sụt bê tông

Thiết bị đo độ sụt bê tông

Để kiểm tra độ sụt bê tông tươi, người ta thường dùng bộ côn thử độ sụt bê tông. Đây là thiết bị chuyên dụng gồm côn Abrams (nón sụt), que đầm thép Φ16 dài 600mm, ấm đế phẳng không thấm nước, bay trát và thước đo độ sụt. Trong đó, côn Abrams là dụng cụ chính với kích thước chuẩn: cao 300mm, đáy 200mm, đỉnh 100mm.

Công thức tính độ sụt

Công thức: SN = H0 ​− H1​

Trong đó:

– SN: Độ sụt của bê tông (cm).

– H0​: Chiều cao ban đầu của côn Abrams (luôn là 30.5 cm).

H1​: Chiều cao của mẫu bê tông sau khi côn được nhấc lên (cm).

Ví dụ: Nếu sau khi nhấc côn, chiều cao của khối bê tông còn lại là 20.5 cm, thì độ sụt sẽ là: 30.5−20.5=10 cm.

Căn cứ vào độ sụt, bê tông có thể được chia thành ba loại:

• – Bê tông cứng: SN < 5 cm
• – Bê tông dẻo: SN từ 5 – 9 cm
• – Bê tông siêu dẻo (hoặc tự chảy): SN từ 10 – 22 cm

Quy trình kiểm tra độ sụt bê tông

Việc thực hiện đúng quy trình 5 bước kiểm tra độ sụt nhằm đánh giá tính công tác (độ dẻo, độ linh động) của hỗn hợp bê tông tươi, sẽ được tiến hành như sau:

Bước 1: Chuẩn bị:

• Làm sạch hoàn toàn bộ côn thử độ sụt bt và mâm phẳng.
• Làm ẩm bên trong côn và bề mặt mâm để tránh bê tông bám dính.
• Đặt côn Abrams lên giữa mâm phẳng và giữ chặt bằng chân hoặc kẹp để côn không bị dịch chuyển trong quá trình đổ và đầm.

Bước 2: Đổ bê tông vào côn:

• Đổ bê tông tươi vào côn theo 3 lớp có thể tích tương đương nhau.
• Lớp 1: Đổ khoảng 1/3 thể tích côn.
• Lớp 2: Đổ khoảng 2/3 thể tích côn.
• Lớp 3: Đổ đầy côn, có thể vun cao hơn miệng côn một chút.

Bước 3: Đầm bê tông:

• Sau mỗi lớp bê tông, dùng que đầm chọc đều 25 lần xuyên suốt chiều dày của lớp đó. Khi đầm lớp thứ nhất và thứ hai, que đầm cần xuyên qua lớp phía dưới một chút.
• Đảm bảo que đầm không chạm vào thành côn quá nhiều, tập trung đầm đều vào khối bê tông.
• Khi đầm xong lớp thứ ba, gạt bỏ phần bê tông thừa trên miệng côn bằng bay hoặc que gạt, làm phẳng bề mặt trên của mẫu.

Bước 4: Nhấc côn:

• Sau khi đầm và gạt phẳng, từ từ nhấc côn Abrams lên theo phương thẳng đứng. Quá trình nhấc côn phải nhẹ nhàng, đều tay và hoàn tất trong khoảng 5-10 giây để tránh làm xô lệch mẫu.

Bước 5: Đo độ sụt:

• Đặt thước đo (hoặc que đầm) nằm ngang trên miệng côn vừa nhấc ra, và song song với đáy côn.
• Đo độ sụt bằng cách đo khoảng cách từ điểm giữa của thước ngang tới điểm cao nhất của khối bê tông đã sụt. Đây chính là giá trị độ sụt SN.
• Thực hiện phép đo này nhanh chóng trong vòng 1 phút kể từ khi nhấc côn.
• Lưu ý: Nếu bê tông bị sụt không đều, hoặc một phần của mẫu bị tách rời, thí nghiệm cần được thực hiện lại.

Bảng tiêu chuẩn độ sụt bê tông

Tại Việt Nam, các tiêu chuẩn về độ sụt được quy định trong TCVN 3105:2022 và TCVN 9340:2012. Dưới đây là bảng phân loại độ sụt mới nhất được Dufago cập nhật:

Xem thêm: Tỷ lệ trộn xi măng với nước chuẩn kỹ thuật & bí quyết để vữa bền chắc, không nứt

Những lưu ý quan trọng khi đo đột sụt bê tông

Khi tiến hành rút côn, có ba trường hợp chính có thể xảy ra, mỗi trường hợp yêu cầu cách xử lý riêng để đảm bảo chất lượng:

Trường hợp 1: Bê tông giữ nguyên hình dạng

Sau khi rút côn, khối bê tông vẫn giữ được hình dạng ban đầu và chỉ sụt xuống một khoảng nhất định.

Đánh giá đây là trường hợp bê tông đạt yêu cầu, cho thấy các cốt liệu bê tông đã được liên kết chặt chẽ. Vậy tiến hành đo độ sụt, nếu đúng thì cho phép đổ bê tông như bình thường.

Trường hợp 2: Hiện tượng “gãy côn”

Có thể thấy bằng mắt thường khi khối bê tông bị đổ sập hoặc biến dạng rõ rệt sau khi rút côn.

Khi gặp hiện tượng này thi không cần đo độ sụt. Rút lại côn và thử lại một lần nữa. Nếu vẫn không đạt, xe bê tông cần được cho về.

Trường hợp 3: Hiện tượng “bể côn”

Khối bê tông bị vỡ vụn, không giữ được hình dạng sau khi rút côn.

Tương tự như trường hợp gãy côn, không cần đo độ sụt. Rút lại côn và thử lại một lần nữa. Nếu vẫn không đạt, xe bê tông cần được cho về.

Cách chọn độ sụt bê tông cho từng hạng mục công trình

Việc lựa chọn độ sụt bê tông không chỉ dựa vào loại cấu kiện mà còn phụ thuộc vào phương pháp thi công, mật độ thép, điều kiện thời tiết.

Công trình dân dụng (nhà phố, biệt thự)

Móng nhà: Nếu thi công thủ công, độ sụt thường chọn từ 6 – 8 cm. Nếu dùng bê tông bơm, có thể chọn từ 8 – 12 cm. Đảm bảo bê tông đủ dẻo để lấp đầy các ngóc ngách của móng và bao bọc cốt thép.

Dầm, cột, sàn: Với bê tông bơm, độ sụt bê tông 12 ± 2 cm là một lựa chọn phổ biến và hiệu quả. 

Công trình công nghiệp và quy mô lớn

Bê tông cọc nhồi, tường vây: Cần độ linh động cao để chảy sâu và lấp đầy hố đào, đảm bảo không có khoảng trống. Độ sụt thường rất cao, từ 18 – 22 cm (bê tông siêu dẻo).

Bê tông sàn nhà xưởng, đường, sân bãi: Thường chọn độ sụt thấp hơn, khoảng 5 – 9 cm để dễ dàng san phẳng và đầm nén bằng máy, hạn chế co ngót, nứt sau này.

Các cấu kiện đặc biệt, mật độ thép cực dày: Có thể cần sử dụng bê tông tự lèn với độ sụt rất cao (>20 cm) để đảm bảo điền đầy mà không cần đầm.

Xem ngay: Cách kiểm tra chất lượng bê tông tươi tại công trường: Hướng dẫn thực tế

Các câu hỏi thường gặp liên quan đến độ sụt bê tông

1. Sai lầm thường gặp khi đo độ sụt bê tông là gì?

Một mẻ bê tông đạt yêu cầu vẫn có thể bị đánh giá sai nếu thao tác thử độ sụt không đúng. Ngược lại, bê tông không đạt cũng có thể bị cho qua nếu đo sai cách.

• – lấy mẫu không đại diện từ xe bê tông;
• – đặt côn trên nền nghiêng hoặc không phẳng;
• – không làm sạch, làm ẩm côn trước khi thử;
• – đổ bê tông vào côn không đúng 3 lớp;
• – đầm không đủ hoặc không đều 25 lần mỗi lớp;
• – nhấc côn quá nhanh, bị nghiêng hoặc bị xoay;
• – đo quá muộn sau khi rút côn;
• – vẫn lấy kết quả khi mẫu đã gãy hoặc bể côn.

2. Khi nào nên yêu cầu thử lại hoặc không cho đổ bê tông?

Không phải mọi trường hợp độ sụt lệch đều phải loại bỏ ngay, nhưng có một số tình huống cần dừng lại để kiểm tra kỹ hơn.

Nên yêu cầu thử lại khi:

• – kết quả đo nằm ngoài khoảng độ sụt đã đặt hàng;
• – mẫu bị gãy, bể hoặc sụp lệch bất thường;
• – thao tác thử lần đầu có sai sót;
• – mẫu lấy ra không đại diện cho mẻ bê tông;
• – bê tông có dấu hiệu quá khô hoặc quá nhão.

Cần thận trọng trước khi cho đổ khi:

• – bê tông tách nước rõ rệt;
• – cốt liệu và hồ xi măng phân tầng;
• – bê tông không thể thi công đúng yêu cầu hạng mục;
• – phiếu giao hàng không khớp mác, độ sụt hoặc thông tin đặt hàng;
• – đã thử lại nhưng kết quả vẫn bất thường.

Trong các tình huống này, nên liên hệ bộ phận kỹ thuật, giám sát hoặc nhà cung cấp để xử lý.

3. Tiêu chuẩn độ sụt bê tông mới nhất là gì?

Tiêu chuẩn rút sụt bê tông mới nhất tại Việt Nam là TCVN 3106:2022. Tiêu chuẩn này thay thế cho TCVN 3106:1993 và quy định chi tiết về phương pháp xác định độ sụt của hỗn hợp bê tông nặng.

4. Nếu độ sụt bê tông cao (quá nhão) có nguy hiểm không và xử lý thế nào?

Có, rất nguy hiểm! Bê tông quá nhão dễ bị phân tầng, tách nước nghiêm trọng, giảm cường độ. Cần ngừng đổ ngay lập tức và liên hệ nhà cung cấp để xử lý (có thể phải loại bỏ mẻ đó).

Hướng dẫn xử lý khi bê tông bị phân tầng, tách nước, kém liên kết

5. Có nên thêm nước vào bê tông tại công trường để tăng độ sụt không?

Tuyệt đối không! Thêm nước sẽ phá vỡ cấp phối, làm giảm cường độ và độ bền của bê tông, dễ gây phân tầng, tách nước và nứt. Nếu độ sụt quá thấp, hãy báo nhà cung cấp để họ điều chỉnh bằng phụ gia phù hợp.

6. Kiểm tra độ sụt có thể thay thế cho việc kiểm tra cường độ bê tông không?

Không thể thay thế. Thí nghiệm đo độ sụt chỉ là một chỉ tiêu kiểm soát chất lượng bê tông tươi, đánh giá tính thi công của hỗn hợp. Nó không trực tiếp phản ánh cường độ bê tông (khả năng chịu nén khi bê tông đã đông cứng).

Liên hệ Dufago để được tư vấn bê tông theo mác và độ sụt

Việc chọn đúng độ sụt giúp bê tông dễ thi công hơn, hạn chế rỗ tổ ong, phân tầng, tách nước và các lỗi chất lượng tại công trường.

Nếu cần đặt bê tông tươi theo mác, độ sụt, hình thức đổ và điều kiện thi công cụ thể, Dufago có thể tư vấn phương án bê tông phù hợp cho công trình tại khu vực phục vụ.

Xem ngay: Bảng giá bê tông tươi 2025: Dufago cập nhật sau khi giá cát xây dựng tăng cao