Đổ bê tông trời mưa có sao không? Hướng dẫn xử lý chi tiết theo thời gian đông kết

Đổ bê tông gặp mưa có sao không? Có, nếu nước mưa rơi vào bê tông chưa đông kết: mặt bê tông bị loãng, trôi vữa, rỗ và yếu đi. Dưới đây là cách xử lý theo từng lúc: đang đổ, vừa đổ xong, mưa sau 2, 3 hay 4 tiếng. Khi nào được đổ tiếp, xử lý mạch ngừng, bảo dưỡng ra sao, và chốt lịch xe để khỏi mất chuyến bê tông vì mưa.

Mưa làm hỏng bê tông nhiều hay ít tùy ba điều: mưa to hay nhỏ, bê tông đã đổ được bao lâu, và đã được che chưa. Mưa lớn rơi trực tiếp vào bê tông vừa đổ, chưa che, là trường hợp nặng nhất. Mưa nhỏ lên mặt bê tông đã se cứng thì thường không sao. Theo TCVN 4453, khi trời mưa phải che chắn, không để nước mưa rơi vào bê tông [1].

Gặp mưa khi đổ bê tông: xử lý nhanh theo tình huống

Bảng dưới để tra nhanh ngoài công trường. Cách làm chi tiết ở các phần bên dưới.

Đổ bê tông xong gặp trời mưa có sao không?

Có thể có, và hỏng nhiều nhất ở lớp mặt. Nước mưa rơi vào bê tông chưa đông kết gây ra bốn việc:

• Loãng bê tông: nước mưa làm tăng lượng nước so với xi măng, bê tông chỗ đó yếu đi so với thiết kế. Mưa càng to, càng lâu, phần bị loãng càng sâu.
• Rửa trôi xi măng ở mặt: mặt bê tông bị rỗ, xốp, lộ đá, không đồng đều, chống thấm kém hơn.
• Rạn nứt mặt: mặt bê tông chưa đủ cứng, bị nước mưa xối hoặc đọng thành vũng, dễ rạn.
• Chậm đông kết: bê tông thừa nước lâu cứng hơn, kéo theo chậm tháo cốp pha và chậm các việc sau.

Sau khi tạnh mưa, nhìn mặt bê tông để biết mức độ:

Hướng dẫn xử lý chi tiết khi đổ bê tông gặp mưa

Cách xử lý khác nhau theo lúc mưa tới (đang đổ, vừa đổ xong, hay đã đổ được vài giờ), và theo việc có phải đổ tiếp lên phần bị mưa hay không.

Đang đổ bê tông thì trời mưa bất ngờ

Mưa nhỏ, đổ gần xong: che bạt phần đã đổ và đổ tiếp cho xong.

Mưa lớn: dừng đổ ở chỗ kỹ sư chỉ định, che kín phần đã đổ, rồi xử lý chỗ dừng như mạch ngừng. Không đổ bê tông xuống hố móng hay cốp pha đang đọng nước mưa.

Dừng bao lâu thì thành mạch ngừng. Bê tông đổ sau phải phủ lên bê tông đổ trước khi lớp trước còn dẻo. Với bê tông không phụ gia, dùng xi măng poóc lăng, TCVN 4453 cho phép ngừng khoảng 60 phút khi nhiệt độ bê tông trên 30 °C và 90 phút khi 20–30 °C; xi măng có pha xỉ hoặc puzolan được lâu hơn, khoảng 90 và 120 phút [1].

Bê tông tươi có phụ gia nên thời gian ngừng thực tế có thể khác bảng này: hỏi trạm và kỹ sư giám sát xem lớp đã đổ còn được phủ tiếp trong bao lâu. Ngừng quá thời gian cho phép thì phải chờ bê tông đạt 25 daN/cm² (khoảng 2,5 MPa), làm nhám mặt rồi mới đổ tiếp [1]. Cách làm ở phần xử lý bề mặt và mạch ngừng bên dưới.

Độ sụt đo ở đâu. Độ sụt chỉ đo trên hỗn hợp bê tông lấy từ xe, trước khi đổ [2]. Phần đã đổ trong cốp pha thì không đo độ sụt, mà xem mặt bê tông như bảng ở trên. Cách đo và số cần đạt ở bài độ sụt bê tông bao nhiêu là đạt.

An toàn khi mưa. Ngắt điện máy đầm, máy bơm nước khi dây điện, ổ cắm bị ướt. Kiểm đường cho xe bồn, xe bơm: nền lầy, trơn thì xe dễ lún, trượt.

Vừa đổ bê tông xong gặp mưa

Che ngay. 0–6 giờ đầu là lúc bê tông đang đông kết ban đầu, còn mềm, dễ hỏng nhất khi gặp mưa.

1. Phủ bạt hoặc ni lông lên toàn bộ mặt vừa đổ. Nếu có cây chống hay khung, căng bạt cao hơn mặt bê tông để bạt không đè lên mặt còn mềm, và chèn mép bạt cho khỏi bay.
2. Dẫn nước mưa chảy ra ngoài, không để nước chảy tràn qua mặt bê tông hay đọng thành vũng.
3. Không xoa, không đánh mặt khi đang mưa. Chờ tạnh rồi mới làm.
4. Tạnh mưa thì mở bạt, kiểm mặt: có rỗ, nhão, vết nước sâu hay lộ đá không (xem bảng dấu hiệu ở mục “Đổ bê tông xong gặp trời mưa có sao không?”).
5. Mặt chỉ có lớp vữa loãng: gạt bỏ, đánh lại mặt nếu bê tông còn dẻo. Bê tông đã cứng mới thấy hỏng: sửa bằng vữa hoặc vật liệu sửa chữa chuyên dụng, hoặc xử lý như mạch ngừng nếu phải đổ lớp mới lên (xem phần ngay dưới).

Khi nào cần kiểm tra cường độ. Mưa lớn rơi vào bê tông vừa đổ mà chưa che, mặt bị trôi vữa trên diện rộng, hoặc mẫu nén sau này không đạt: báo kỹ sư giám sát để quyết có cần kiểm tra cường độ ngay trên kết cấu hay không. Cách kiểm và đọc kết quả ở bài kiểm tra cường độ chịu nén bê tông.

Đổ bê tông bao lâu mưa thì tốt? Phân tích theo mốc thời gian

Không có mốc giờ nào chung cho mọi mẻ bê tông. Bảng dưới là mốc tham khảo cho bê tông thông thường, thời tiết bình thường, tính từ lúc đổ xong:

Ba câu hỏi hay gặp nhất:

Mốc giờ dịch chậm lại (bê tông lâu cứng hơn, nên coi như đang ở mốc rủi ro cao hơn) khi:

• Trời mát, mưa lạnh: bê tông đông kết chậm hơn ngày nắng. TCVN 4453 cũng cho thời gian ngừng đổ dài hơn khi nhiệt độ thấp hơn [1].
• Xi măng có pha xỉ, puzolan, hoặc bê tông có phụ gia chậm đông kết: lâu cứng hơn. TCVN 8828 cũng yêu cầu bảo dưỡng ẩm thêm 1 ngày đêm với các loại này [3].

Bê tông tươi thường có phụ gia (mục chuẩn bị bên dưới), nên đừng lấy mốc giờ của bê tông trộn tay để đoán. Khi đặt bê tông, hỏi trạm mẻ của bạn được đổ trong bao lâu kể từ giờ xuất, và hỏi kỹ sư giám sát khi nào mặt bê tông đủ cứng để mở bạt.

Xử lý bề mặt bê tông bị mưa và mạch ngừng trước khi đổ tiếp

Có hai trường hợp, cách làm khác nhau.

Bê tông còn dẻo, chỉ có lớp vữa loãng trên mặt: gạt bỏ lớp vữa bị rửa trôi bằng thước, đầm lại nếu cần, rồi đổ tiếp hoặc đánh lại mặt. Đây là trường hợp mưa nhỏ, dừng chưa lâu.

Đã dừng quá thời gian ngừng cho phép, hoặc phần bị mưa làm hỏng đã đông cứng: chỗ nối bây giờ là mạch ngừng. Làm theo thứ tự:

1. Chờ đủ cứng. Bê tông cũ phải đạt 25 daN/cm² (khoảng 2,5 MPa) mới được đổ tiếp [1]. Thời gian để đạt mức này tùy xi măng, phụ gia và thời tiết; hỏi kỹ sư giám sát, đừng tự đoán theo giờ.
2. Đục bỏ lớp yếu. Đục hết lớp vữa bị mưa làm loãng, xốp, tới khi lộ lớp bê tông chắc, thấy đá.
3. Làm nhám và rửa sạch. Làm nhám mặt bê tông cũ, rửa sạch bụi, vụn đục.
4. Tưới ẩm. Tưới cho mặt bê tông cũ ẩm đều [1], nhưng không để nước đọng.
5. Quét lớp kết dính. Quét hồ xi măng, hoặc dùng chất kết dính chuyên dùng cho mạch ngừng, để bê tông mới bám vào bê tông cũ.
6. Đổ và đầm kỹ chỗ nối, để lớp mới bám chặt vào lớp cũ.

Mạch ngừng đứng (ví dụ dừng giữa chừng một dầm, một dải móng): nên chắn bằng lưới thép mắt 5–10 mm có ván chắn [1].

Dừng ở đâu. Theo TCVN 4453, mạch ngừng đặt ở chỗ lực cắt và mô men uốn tương đối nhỏ, và vuông góc với phương lực nén truyền vào kết cấu [1]. Ngoài công trường, chỗ dừng do kỹ sư chỉ định. Với sàn hoặc khối đổ lớn, nên chia sẵn diện tích đổ thành từng phần với vị trí mạch ngừng định trước, để khi mưa tới có chỗ dừng đúng.

Mặt hỏng sâu, lộ thép, hoặc hỏng ở vùng chịu lực lớn (giữa nhịp dầm, chân cột): hỏi kỹ sư thiết kế trước khi đục và đổ lại.

Đổ mái, sàn mái gặp mưa

Đổ mái xong mà mưa trong vài giờ đầu thì không tốt: sàn mái rộng, nằm ngoài trời, khó che kín trong một lúc. Mưa nhỏ sau khi mặt đã se cứng thì lại giúp giữ ẩm.

• Xem dự báo kỹ hơn so với đổ móng, đổ cột. Sàn mái thường cần đổ liền một lần; nếu không chắc trời giữ được suốt buổi đổ và vài giờ sau, nên dời ngày.
• Chuẩn bị đủ bạt cho cả mặt sàn, không chỉ vài tấm.
• Có sẵn chỗ dừng. Nhờ kỹ sư chỉ định trước vị trí mạch ngừng trên sàn, phòng khi mưa lớn phải dừng giữa chừng.
• Không để nước đọng. Mở sẵn lỗ thoát, xả nước đọng trên mặt sàn, nhất là sau 24 giờ khi bạt đã mở.
• Mặt sàn mái bị mưa làm rỗ, xốp sẽ thấm nước kém hơn. Xử lý mặt như phần xử lý bề mặt và mạch ngừng trước khi làm lớp chống thấm. Xem thêm bê tông chống thấm.

Trời mưa có đổ bê tông được không?

Được, nếu mưa nhỏ, ngắn và bạn có bạt che, có đường thoát nước. Mưa to hoặc mưa kéo dài thì nên dời ngày. Yêu cầu của TCVN 4453 là không để nước mưa rơi vào bê tông [1], nên điều kiện để đổ là che được, không phải là trời phải khô.

Đổ bằng bơm thường nhanh hơn đổ bằng máng hay thủ công, nên rút ngắn khoảng thời gian bê tông nằm ngoài trời chờ che. Nhưng bơm không thay được bạt che.

Quyết dời hay đổ trước khi xe rời trạm: xe đã xuất trạm thì vẫn tính phí, kể cả khi phải hoãn vì mưa.

Đổ bê tông mùa mưa cần chuẩn bị những gì? Giải pháp từ Dufago

Chuẩn bị tốt ở công trường và chốt lịch với trạm từ trước thì gặp mưa vẫn xử lý được.

Chuẩn bị ở công trường

• Dự báo thời tiết: theo dõi ít nhất 2–3 ngày trước ngày đổ, tránh ngày mưa lớn; xem lại vào sáng hôm đổ.
• Bạt che: chuẩn bị sẵn bạt lớn, dày (ít nhất 1–2 tấm lớn, nhiều hơn với sàn rộng), cây chống hoặc khung để căng bạt, dây buộc, vật chèn mép.
• Thoát nước: kiểm rãnh thoát quanh công trình, nhất là hố móng; chuẩn bị máy bơm hoặc dụng cụ tát nước.
• Đường cho xe: lối vào có bị lầy khi mưa không, xe bồn và xe bơm còn đứng được ở chỗ dự kiến không.
• Điện và người: dây điện, máy đầm để chỗ khô; đủ người để vừa đổ vừa căng bạt khi mưa ập tới.
• Chỗ dừng: với sàn, mái, móng nhiều khối, hỏi trước kỹ sư chỗ dừng nếu phải dừng vì mưa.

Phụ gia trong bê tông tươi

Bê tông tươi Dufago có phụ gia, được định lượng tự động ngay tại trạm trộn. Hai nhóm phụ gia liên quan tới chuyện đông kết:

• Phụ gia chậm đông kết: kéo dài thời gian thi công và vận chuyển bê tông, hợp khi trời nắng nóng hoặc chở xa.
• Phụ gia đông kết nhanh: giúp bê tông nhanh đạt cường độ ban đầu, thường dùng khi sửa chữa khẩn cấp hoặc trời lạnh.

Vì có phụ gia, thời gian được đổ và thời gian đông kết của mẻ bê tông tươi khác với bê tông trộn tay. Loại phụ gia và công dụng chi tiết ở bài phụ gia bê tông là gì.

Dufago hỗ trợ gì khi đổ bê tông mùa mưa

Khi đặt bê tông tươi Dufago, trạm hỗ trợ:

• Giãn cách xe theo yêu cầu: trời chuyển mưa thì báo trạm giãn cách các xe chưa xuất.
• Chốt khối lượng chuyến cuối: khi các chuyến đầu đã đổ, bạn chốt chuyến cuối theo phần còn lại, tránh dư bê tông khi phải dừng vì mưa.
• Báo thời gian được đổ kể từ giờ xuất: để bạn biết mẻ bê tông trong xe còn đổ được bao lâu nếu phải chờ tạnh.
• Tư vấn loại bơm qua ảnh lối vào: gửi ảnh mặt tiền, hẻm, chỗ xe đứng được để chọn bơm cần hay bơm ngang.

Hoãn đổ vì mưa: xe đã xuất trạm thì vẫn tính phí, kể cả khi hoãn vì mưa. Vì vậy hãy theo dõi thời tiết và chốt giờ đổ với trạm trước khi xe xuất trạm.

Bảo dưỡng bê tông sau khi đổ trong điều kiện mưa

Mưa nhẹ có lợi cho bảo dưỡng khi mặt bê tông đã se cứng, không còn bị nước làm trôi vữa. Mưa lớn thì vẫn che cho tới khi bê tông đã cứng (thường là sau 24 giờ). Đó là lý do bảng mốc giờ ở phần “Đổ bê tông bao lâu mưa thì tốt” cho mưa nhỏ từ 6–12 giờ, nhưng vẫn che khi mưa lớn.

Đà Nẵng (gồm Quảng Nam cũ) và Quảng Ngãi thuộc vùng khí hậu phía Đông Trường Sơn. Theo TCVN 8828 về bảo dưỡng ẩm, thời gian giữ ẩm tối thiểu cho bê tông thông thường ở vùng này là [3]:

Những việc cần làm khi bảo dưỡng giữa mùa mưa:

• Mưa nhẹ sau khi bê tông đã cứng: để tự nhiên, nước mưa giúp giữ ẩm. Giữa các cơn mưa mà trời nắng thì vẫn tưới, đừng để mặt khô trắng.
• Mưa kéo dài: dựng mái che tạm bằng tôn hoặc vật liệu khác, nhất là với sàn, mái vừa đổ.
• Nước đọng: kiểm thường xuyên, xả ngay khi thấy. Nước đọng lâu ngày gây rêu mốc và ảnh hưởng lớp chống thấm.
• Vết nứt nhỏ: trám bằng vật liệu chuyên dụng để nước không thấm vào. Nứt rộng, nứt xuyên thì hỏi kỹ sư.

Hướng dẫn chi tiết ở bài tiêu chuẩn bảo dưỡng bê tông TCVN 8828 and phương pháp bảo dưỡng bê tông đúng cách. Nếu đang đổ móng, xem thêm mục gặp mưa trong bài đổ bê tông móng nhà.

Đặt bê tông tươi và bơm cho ngày đổ mùa mưa ở Đà Nẵng (gồm Quảng Nam cũ) và Quảng Ngãi

Dufago cung cấp ready mixed concrete và bơm bê tông (bơm cần, bơm ngang) cho công trình ở Đà Nẵng (gồm cả khu vực Quảng Nam cũ) và Quảng Ngãi. Mùa mưa, nên có sẵn ngày dự phòng và chốt giờ đổ với trạm trước khi xe xuất trạm.

Để nhận báo giá và lên lịch xe, gửi cho Dufago:

• vị trí công trình;
• hạng mục đổ (móng, sàn, mái…) và khối lượng;
• mác và độ sụt;
• ngày giờ dự kiến đổ, và ngày dự phòng nếu trời mưa;
• có cần bơm không;
• ảnh lối vào cho xe (mặt tiền, độ rộng hẻm).