Định mức hao hụt của bê tông thương phẩm: Cách tính chuẩn & tối ưu chi phí

Định mức hao hụt bê tông thương phẩm chính là mức độ hao hụt của các thành phần chính trong quá trình trộn bê tông, bao gồm xi măng, cát, đá, nước và phụ gia. Bên cạnh đó, vữa bê tông còn bị hao hụt trong quá trình vận chuyển và thi công. 

Định mức hao hụt bê tông thương phẩm là gì?

Hao hụt bê tông thương phẩm (bê tông tươi) không chỉ đơn thuần là lượng bê tông bị rơi vãi. Nó được chia thành 2 giai đoạn chính:

• Hao hụt trong khâu sản xuất: Xảy ra tại trạm trộn trong quá trình cân đong, trộn các nguyên liệu (xi măng, cát, đá, phụ gia).

• Hao hụt trong khâu vận chuyển và thi công: Đây là phần quan trọng nhất mà khách hàng cần quan tâm. Nó bao gồm lượng bê tông dính bồn xe, dính đường ống bơm, rơi vãi khi đổ và đặc biệt là hiện tượng co ngót, nở khuôn cốp pha.

Tại sao bê tông thực tế thường thiếu so với tính toán?

Có rất nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến việc hao hụt vượt mức kiểm soát:

• Sai số hình học cốp pha: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Cốp pha bị võng, nở bụng hoặc không kín khít làm tăng thể tích thực so với bản vẽ.

• Độ lún của nền móng: Khi đổ bê tông móng hoặc sàn trệt trên nền đất, áp lực bê tông có thể làm nền bị lún xuống một khoảng nhỏ, gây “ngốn” thêm khối lượng.

• Hao hụt do co ngót: Bê tông là vật liệu có tính chất vật lý thay đổi (từ lỏng sang rắn), quá trình thủy hóa gây ra sự co ngót thể tích.

• Lượng bê tông thừa trong đường ống: Khi dùng máy bơm, luôn có một lượng bê tông nhất định (khoảng 0.2 – 0.3m³) còn sót lại trong phễu bơm và đường ống sau khi kết thúc.

• Điều kiện thời tiết: Nhiệt độ cao làm nước bốc hơi nhanh, hoặc mưa lớn làm trôi lớp vữa bề mặt cũng góp phần gây hao hụt.

Tại các dự án lớn mà Dufago đã thực hiện, đội ngũ kỹ sư của chúng tôi luôn thực hiện khảo sát kỹ hiện trạng cốp pha trước khi bơm để giảm thiểu sai số này xuống mức thấp nhất.

Cách tính định mức hao hụt bê tông thương phẩm

Tỷ lệ hao hụt vữa trong khi vận chuyển và đổ bê tông vào công trình đã tính gộp vào một. Tỷ lệ hao hụt này được tính so với khối lượng gốc. Cách tính như sau: (Theo Thông tư số 10/2019/TT-BXD).

Lưu ý: Bảng tính mang tính chất tham khảo, trên thực tế sẽ có nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến tỷ lệ hao hụt không như cách tính trên. 

Công thức tính khối lượng đặt hàng:

Khối lượng đặt hàng = Khối lượng trên bản vẽ x (1 + Định mức hao hụt)

Ví dụ: Nếu sàn nhà bạn tính toán trên bản vẽ là 100m³, đổ bằng máy bơm (hao hụt 1.5%), bạn nên đặt ít nhất 101.5m³.

Kinh nghiệm thực tế để hạn chế hao hụt bê tông tối đa

Để không bị lãng phí ngân sách, đơn vị thi công cần lưu ý các kỹ thuật sau:

Kiểm tra khung bê tông

Trước khi tiến hành thi công, người thợ cần thực hiện kiểm tra khung bê tông một cách tổng quát và cẩn thận nhất. Nếu khung bê tông thay đổi ở thời điểm này thì sẽ dễ kiểm soát và điều chỉnh hơn sau khi đổ. Đảm bảo rằng công trình đạt được chất lượng toàn vẹn và hoàn thiện nhất có thể.

Chiều cao rơi của bê tông

Để tránh được vấn đề bê tông bị nứt và phân tầng trong quá trình đổ, thì chiều cao rơi của bê tông từ miệng ống tới mặt sàn ở mức cố định không quá 1.5m là an toàn nhất. 

Thời gian đổ bê tông

Khoảng thời gian giữa các chuyến xe đổ bê tông là yếu tố quan trọng, dưới 30 phút là thời gian hợp lý nhất để đảm bảo chất lượng và bề mặt bê tông (nền). 

Khi bê tông cột thì nên đổ liên tục, không nên nghỉ giữa chừng, còn đối với bê tông sàn thì nên kèm theo đầm dùi để đảm bảo độ dày như mong muốn.

Để giảm thiểu tối đa tình trạng hao hụt bê tông, ngoài việc kiểm soát quy trình đổ tại công trường, việc lựa chọn nhà cung cấp bê tông tươi uy tín tại Đà Nẵng là yếu tố then chốt. Những nhà cung cấp chất lượng sẽ đảm bảo tỷ lệ trộn, mác bê tông chuẩn và cung cấp đúng khối lượng yêu cầu, giảm thiểu rủi ro hao hụt không đáng có.

Đặt dư một lượng nhỏ (bê tông đuôi)

Để giảm định mức hao hụt bê tông thương phẩm, thường kinh nghiệm của các kỹ sư là luôn đặt dư khoảng 0.5m³ – 1m³ so với tính toán lý thuyết để xử lý các sai số về cốp pha. Nếu dư, có thể dùng để đổ các hạng mục phụ như sân, bậc thềm.

Dịch vụ đổ bê tông tươi tại Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi