Quy trình đổ bê tông sàn nhà và những lỗi thường gặp

Quy trình đổ bê tông sàn nhà gồm bốn bước: chuẩn bị cốp pha, cốt thép, đặt bê tông tươi và bơm; đổ liên tục, đầm, hoàn thiện mặt; bảo dưỡng ẩm đủ ngày; tháo cốp pha theo nhịp sàn, không theo một mốc chung. Sàn thường là mẻ bê tông lớn nhất của nhà dân và gần như luôn phải bơm. Ngưỡng chung cho mọi kết cấu có ở bài yêu cầu kỹ thuật khi đổ bê tông.

1. Mác bê tông 250 và ứng dụng trong thi công sàn nhà

Sàn đổ mác nào là do bản vẽ kết cấu quy định. Với nhà dân thấp tầng, nhà phố có sàn không chịu tải trọng quá lớn, mác 250 là lựa chọn phổ biến. Sàn nhịp lớn, nhà có tầng hầm, hoặc sàn đỡ tải tập trung lớn (bể nước, máy móc) thì kỹ sư có thể chỉ định mác 300 trở lên.

Mác 250 nghĩa là mẫu lập phương 150 × 150 × 150 mm, bảo dưỡng tiêu chuẩn, nén ở tuổi 28 ngày đạt cường độ chịu nén 250 daN/cm² (kgf/cm²). Mác này thường được xếp tương ứng với cấp độ bền B20, nhưng đó là bảng tương quan, không phải phép đổi đơn vị. Cấp phối và cách hiểu mác ở bài bê tông mác 250.

Khi đặt bê tông tươi cho sàn, ngoài mác còn cần báo độ sụt theo cách đổ. Số tham khảo ở phần “Sàn nhà bao nhiêu khối và cần xe bơm gì?” ngay dưới đây.

Xem thêmChọn mác 250 hay mác 300: Đổ bê tông móng, sàn nên chọn loại nào?→

2. Sàn nhà bao nhiêu khối và cần xe bơm gì?

Tính khối trước để đặt đủ xe, và chọn loại bơm trước để xe bơm tới đúng ngày. Đây là hai việc quyết định buổi đổ sàn có liền mạch hay không.

Tính khối lượng bê tông sàn

Khối lượng sàn = diện tích sàn × chiều dày sàn, cộng thêm phần dầm nằm dưới đáy sàn. Chiều dày sàn và kích thước dầm lấy theo bản vẽ.

Ví dụ (giả định): sàn 10 × 12 m, dày 12 cm.

• Bản sàn: 10 × 12 × 0,12 = 14,4 m³.
• Dầm: tổng chiều dài 60 m, phần dầm thò xuống dưới đáy sàn rộng 0,2 m, cao 0,3 m: 60 × 0,2 × 0,3 = 3,6 m³.
• Tổng khoảng 18 m³.

Cốp pha võng nhẹ, mặt sàn cán dày hơn bản vẽ vài mm là chuyện thường gặp, nên số thực tế hay nhỉnh hơn số tính. Đặt theo số tính, rồi chốt với trạm khối lượng chuyến cuối khi các chuyến đầu đã đổ xong, để không thiếu mà cũng không dư nhiều.

Chọn bơm cần hay bơm ngang

Sàn tầng 2 trở lên gần như luôn phải bơm, vì máng xe bồn không đưa bê tông lên cao được. Loại bơm phụ thuộc chỗ xe đứng được:

Bê tông đổ bằng bơm thường đặt độ sụt 12 ± 2 cm, có khi 14 ± 2 cm tùy chiều cao bơm, chiều dài ống và mật độ thép. Bản vẽ ghi độ sụt thì theo bản vẽ.

Không chắc chọn loại nào thì gửi ảnh mặt tiền, lối vào cho trạm: trạm Dufago tư vấn loại bơm qua ảnh lối vào. Cấu tạo, tầm với của từng loại ở bài xe bơm bê tông cần và xe bơm ngang cho ngõ hẹp.

Xem thêmCách tính khối lượng bê tông tươi cho sàn, móng, dầm, cột→

3. Giai đoạn vàng của quy trình đổ bê tông sàn nhà chuẩn kỹ thuật

Ba giai đoạn dưới đây đi theo đúng thứ tự trên công trường: chuẩn bị xong mới gọi xe, đổ xong phải giữ ẩm ngay.

Giai đoạn 1: Chuẩn bị trước khi đổ bê tông

Phần lớn lỗi rỗ, võng, lộ thép của sàn bắt đầu từ khâu này. Kiểm từng mục, nghiệm thu xong mới gọi xe:

• Cốp pha: kín khít để không rò nước xi măng; mặt cốp pha đúng cao độ, phẳng. Tưới ẩm cốp pha gỗ ngay trước khi đổ, không để nước đọng.
• Hệ chống: cây chống, giàn giáo đủ số lượng, đúng cao độ, chân chống đặt trên nền chắc và có giằng. Đây là chỗ quyết định sàn có bị võng hay không.
• Cốt thép: đúng chủng loại, đường kính, khoảng cách theo bản vẽ; buộc chắc để không xô lệch khi người đi lại và khi bơm; sạch bùn đất, dầu mỡ.
• Lớp bê tông bảo vệ: kê thép bằng con kê bê tông đúng chiều dày lớp bảo vệ ghi trên bản vẽ. Không kê bằng gạch vỡ, đá.
• Thiết bị: bơm, đầm dùi, đầm bàn hoạt động tốt, có ít nhất một đầm dự phòng, chuẩn bị sẵn bạt nếu trời có thể mưa.
• Nghiệm thu rồi mới chốt giờ xe: kỹ sư giám sát kiểm và ký nghiệm thu cốp pha, cốt thép trước. Xe đã xuất trạm thì vẫn tính phí kể cả khi phải hoãn đổ, nên chỉ chốt giờ xe chạy khi cốp pha, thép đã xong và thời tiết cho phép.

Nhà còn đang ở bước móng thì xem quy trình riêng ở bài đổ bê tông móng nhà.

Giai đoạn 2: Tiến hành đổ bê tông

Nhận bê tông: kiểm gì khi xe tới

• Phiếu giao hàng: mác, số khối, độ sụt đã đặt và giờ xuất trạm. Trạm Dufago báo thời gian được đổ kể từ giờ xuất; ghi lại cho từng xe để biết xe nào phải đổ trước.
• Độ sụt: lấy bê tông ở đầu máng, đo bằng côn ngay tại chỗ [1]. So với độ sụt đã đặt; lệch xa thì báo trạm trước khi đổ. Bảng tra ở bài độ sụt bê tông bao nhiêu là đạt.
• Không thêm nước cho dễ bơm, dễ cán. Thêm nước làm bê tông yếu đi và dễ nứt, phân tầng, trong khi phiếu vẫn ghi mác cũ.
• Lấy mẫu: một tổ mẫu gồm 3 viên lập phương 15 × 15 × 15 cm, đúc tại công trường từ bê tông của xe. Mỗi đợt đổ lấy ít nhất 1 tổ [2]; với cột, dầm, sàn, cứ khoảng 20 m³ lấy 1 tổ [3]. Nén ở tuổi 28 ngày; đạt khi cường độ trung bình của từng tổ không thấp hơn mác thiết kế và không viên nào dưới 85% mác thiết kế [3]. Sàn khoảng 18 m³ như ví dụ trên thì lấy 1 tổ; sàn khoảng 40 m³ thì lấy 2 tổ.

Cách kiểm nhanh khác ở bài kiểm tra chất lượng bê tông tươi tại công trường; số tổ cho từng loại kết cấu ở bài tiêu chuẩn lấy mẫu bê tông.

Đổ dầm và sàn

Dầm và bản sàn đổ đồng thời, liên tục để kết cấu liền khối [3]. Trong một buổi, thợ thường đổ vào lòng dầm trước rồi đổ luôn phần sàn phía trên, đầm cho hai phần liền nhau; không dừng chờ dầm se rồi mới đổ sàn. Chỉ dầm cao hơn 80 cm mới được đổ riêng từng phần, với mạch ngừng do kỹ sư bố trí [3]. Cột, vách đổ liền khối với dầm, sàn thì đổ cột, vách trước, chờ khoảng 1–2 giờ rồi mới đổ dầm, sàn [3].

• Đổ liên tục và giật lùi: bắt đầu từ vị trí xa nhất, lùi dần về phía bơm, để không phải đi lại trên phần vừa đổ.
• Từ thấp lên cao: chỗ thấp đổ trước, chỗ cao đổ sau.
• Đổ từng dải: chia mặt sàn thành các dải rộng khoảng 1–2 m, đổ, đầm và gạt phẳng hết dải này mới sang dải kế tiếp.
• Chiều cao rơi tự do không quá 1,5 m [3]: hạ vòi bơm sát mặt sàn, không xả từ trên cao xuống.

Thời gian ngừng cho phép. Lớp sau phải phủ lên lớp trước khi lớp trước còn dẻo. Với bê tông không phụ gia dùng xi măng poóc lăng, thời gian ngừng cho phép khoảng 60 phút khi nhiệt độ bê tông trên 30 °C, 90 phút khi 20–30 °C và 135 phút khi 10–20 °C [3]. Bê tông tươi có phụ gia thì hỏi trạm thời gian của mẻ đó. Để giữ nhịp, báo trạm khoảng cách mong muốn giữa các xe; trạm Dufago giãn cách xe theo yêu cầu.

Ngừng quá thời gian cho phép thì chỗ đó thành mạch ngừng. Vị trí mạch ngừng trên sàn phải do kỹ sư định trước, ở chỗ kết cấu chịu lực nhỏ, không dừng tùy tiện. Cách xử lý trước khi đổ tiếp ở bài mạch ngừng bê tông.

Kỹ thuật đầm bê tông

• Đầm dùi: cắm chày đầm thẳng đứng, ngập qua lớp đang đổ và xuống lớp bên dưới khoảng 10 cm để hai lớp liền nhau. Mỗi điểm khoảng 20–40 giây, tới khi mặt bê tông nổi váng xi măng, không còn bọt khí. Không đầm quá lâu một chỗ, vì đá sẽ chìm, vữa nổi, gây phân tầng. Không dùng đầm để kéo bê tông đi ngang, không chọc đầm vào thép.
• Đầm bàn: chạy trên mặt sàn sau đầm dùi, làm chặt và phẳng lớp mặt.

Hoàn thiện bề mặt

Sau khi đổ và đầm khoảng 15 phút, gạt, cán sơ bộ theo cao độ mốc. Chỗ mặt còn nhiều bọt khí thì lăn con lăn phá bọt trước. Xoa phẳng, xoa nhẵn khi mặt bê tông đã se, không xoa lúc mặt còn ướt nước.

Giai đoạn 3: Bảo dưỡng bê tông

Bắt đầu giữ ẩm khi mặt sàn đã se, thường khoảng 2–4 giờ sau khi đổ, lúc nước tưới không còn làm trôi vữa. Phủ bạt, bao tải đay hoặc vật liệu giữ ẩm rồi tưới cho luôn ướt; không để mặt sàn khô trắng giữa các lần tưới.

Đà Nẵng (gồm Quảng Nam cũ) và Quảng Ngãi thuộc vùng khí hậu phía Đông Trường Sơn. Theo TCVN 8828, thời gian giữ ẩm tối thiểu cho bê tông thông thường ở vùng này là [4]:

Đây là mức tối thiểu. Với sàn, nhiều đội giữ ẩm khoảng 7 ngày đầu: ban ngày tưới khoảng 3 giờ một lần, ban đêm ít nhất 2 lần. Đó là thực hành, nhiều hơn mức tối thiểu, có lợi khi trời nắng gió. Trong những ngày bảo dưỡng, không chất vật liệu, không cho người, máy đi lại trên mặt sàn mới. Hướng dẫn chi tiết ở bài tiêu chuẩn bảo dưỡng bê tông TCVN 8828.

Trời nắng nóng: đổ vào giờ mát, che nắng gió cho mặt sàn và bắt đầu giữ ẩm ngay khi mặt se. Cách giữ ẩm khi nắng gắt ở bài mẹo bảo dưỡng bê tông mùa nóng.

Sàn mái gặp mưa: sàn mái rộng, nằm ngoài trời, khó che kín trong một lúc, nên mưa trong vài giờ đầu sau khi đổ dễ làm rỗ, xốp mặt. Xem kỹ dự báo trước khi chốt ngày, chuẩn bị đủ bạt cho cả mặt sàn. Cách xử lý theo từng tình huống ở bài đổ bê tông trong mùa mưa.

4. Bao lâu thì tháo cốp pha sàn?

Không có một mốc chung kiểu “3–4 tuần” cho mọi sàn. Thời điểm tháo tùy loại cốp pha, và tính theo cường độ bê tông đã đạt.

Cốp pha thành dầm chỉ giữ hình, không đỡ tải. Tháo khi bê tông đã đủ cứng để mặt và góc cạnh không bị sứt, không dính theo cốp pha [3].

Cốp pha đáy và cây chống của dầm, sàn là cốp pha chịu lực. Khi chưa chất tải lên trên, chỉ tháo khi bê tông đạt cường độ tối thiểu theo khẩu độ (nhịp) [3]:

R28 là cường độ thiết kế ở tuổi 28 ngày. Số ngày là mốc tham khảo cho bê tông chưa xét phụ gia. Ví dụ: ô sàn nhịp 4 m nằm trong nhóm 2–8 m, tháo cốp pha đáy khi bê tông đạt 70% R28, khoảng 10 ngày. Muốn tháo sớm hơn thì phải có kết quả nén mẫu cho thấy bê tông đã đạt cường độ trong bảng.

Ba trường hợp không tháo theo bảng:

• Ô văng, ban công dạng công xôn, sê nô: chỉ tháo cây chống và cốp pha đáy khi bê tông đạt đủ mác thiết kế và đã có đối trọng chống lật [3].
• Sắp chất tải (xây tường, chất vật liệu, đổ sàn tầng trên): mốc trong bảng chỉ áp dụng khi chưa chất tải, nên hỏi kỹ sư trước khi tháo, và giữ cây chống tầng dưới theo chỉ định.
• Bản vẽ hoặc kỹ sư ghi mốc khác: theo bản vẽ.

Xem thêmTháo cốp pha: Tiêu chuẩn & thời gian tháo đúng cho sàn, dầm, cột→

5. Top 5 lỗi thường gặp khi đổ bê tông sàn và giải pháp

Năm lỗi dưới đây phần lớn do khâu chuẩn bị, đầm và bảo dưỡng ở trên làm chưa tới. Nhận ra sớm thì sửa được rẻ hơn nhiều.

5.1. Bê tông bị rỗ mặt, tổ ong

Nguyên nhân: đầm không kỹ hoặc sót điểm, cốp pha hở làm mất nước xi măng, bê tông bị phân tầng.

Giải pháp: rỗ nông, không thấy thép thì đục bỏ phần bê tông yếu tới lớp đặc chắc, làm sạch, tưới ẩm rồi trám bằng vữa mác cao hơn bê tông sàn hoặc vữa sửa chữa chuyên dụng. Rỗ sâu, thấy đá rời hoặc lộ thép thì hỏi kỹ sư trước khi vá. Cách nhận biết và đánh giá mức rỗ ở bài bê tông bị rỗ tổ ong.

5.2. Nứt sàn bê tông, nứt chân chim

Nguyên nhân: mặt bê tông mất nước quá nhanh do nắng nóng, gió to, hoặc bảo dưỡng chậm, thiếu nước.

Cách phòng: đổ vào giờ mát; che nắng gió cho mặt sàn; bắt đầu giữ ẩm ngay khi mặt se và giữ ẩm đủ ngày như ở phần “Giai đoạn 3: Bảo dưỡng bê tông”.

Xử lý: vết nứt nhỏ như sợi tóc trên mặt thì tăng giữ ẩm, đánh dấu theo dõi, sau đó trám kín bằng hồ xi măng hoặc vật liệu trám chuyên dụng trước khi làm lớp hoàn thiện. Vết nứt rộng, nứt xuyên sàn hoặc kéo dài thì hỏi kỹ sư ngay, chưa xây, chưa chất tải tiếp. Cách xử lý vết nứt mới xuất hiện ở bài bê tông bị nứt 24h đầu sau khi đổ.

5.3. Bê tông bị phân tầng và tách nước

Nguyên nhân: bê tông rơi từ trên cao xuống (quá 1,5 m), thừa nước do pha thêm nước tại công trường, hoặc đầm quá lâu một chỗ.

Giải pháp: kiểm độ sụt tại công trường trước khi đổ; không thêm nước; dùng máng, ống hoặc hạ vòi bơm sát mặt để chiều cao rơi tự do không quá 1,5 m [3]; đầm đúng thời gian ở mỗi điểm. Cách xử lý phần bê tông đã bị phân tầng ở bài xử lý bê tông bị phân tầng, tách nước.

5.4. Bề mặt bê tông bị phồng rộp

Nguyên nhân: xoa mặt quá sớm, khi bọt khí và nước còn nằm ngay dưới lớp mặt.

Giải pháp: lăn con lăn phá bọt khí trước khi xoa; chờ mặt bê tông se mới xoa; chỗ đã phồng thì xoa lại khi mặt se.

5.5. Sàn bị võng/lệch cao độ

Nguyên nhân: cốp pha, giàn giáo không đủ cứng hoặc chân chống lún; tháo cốp pha khi bê tông chưa đạt cường độ; chất vật liệu lên sàn quá sớm.

Giải pháp: kiểm hệ chống trước khi đổ (đủ cây chống, đúng cao độ, chân đặt trên nền chắc); kiểm cao độ mặt sàn bằng mốc trong lúc cán; chỉ tháo cốp pha khi bê tông đạt cường độ, theo phần “Bao lâu thì tháo cốp pha sàn?” ở trên, và không chất tải khi kỹ sư chưa cho phép.

6. Đặt bê tông tươi và bơm cho ngày đổ sàn ở Đà Nẵng (gồm Quảng Nam cũ) và Quảng Ngãi

Bê tông Dufago cung cấp bê tông tươi và bơm bê tông (bơm cần, bơm ngang) cho công trình ở Đà Nẵng (gồm cả khu vực Quảng Nam cũ) và Quảng Ngãi. Dufago có chứng nhận sản phẩm bê tông thương phẩm phù hợp tiêu chuẩn quốc gia.

Để nhận báo giá và lên lịch xe cho ngày đổ sàn, gửi cho Dufago:

• vị trí công trình và hạng mục đổ (sàn tầng mấy, sàn mái hay sàn trong nhà);
• khối lượng, hoặc kích thước sàn và dầm để trạm tính cùng;
• mác và độ sụt theo bản vẽ;
• ngày giờ dự kiến đổ và khoảng cách mong muốn giữa các xe;
• có cần bơm không, kèm ảnh lối vào cho xe (độ rộng đường, hẻm).

Khi đặt bê tông tươi Dufago, trạm hỗ trợ: chốt khối lượng chuyến cuối khi các chuyến đầu đã đổ, giãn cách xe theo yêu cầu, báo thời gian được đổ kể từ giờ xuất trạm, và tư vấn loại bơm qua ảnh lối vào.

Giá bê tông các mác xem ở bảng báo giá bê tông tươi Dufago.