Thời gian đổ bê tông tươi bao lâu là chuẩn? Giải đáp từ A–Z cho mọi công trình

Bê tông tươi phải đổ xong trong thời gian cho phép kể từ lúc trộn. Theo TCVN 4453, với bê tông không có phụ gia, thời gian này là 30 – 90 phút tùy nhiệt độ, ở Đà Nẵng thường chỉ 30 – 45 phút. Bê tông có phụ gia thì theo thí nghiệm của trạm. Bê tông bắt đầu đông kết sau vài giờ kể từ khi trộn, đi lại nhẹ được sau khoảng 1 ngày, tháo cốp pha chịu lực khi đạt 50 – 90% cường độ (khoảng 7 – 23 ngày tùy nhịp) và đạt mác thiết kế ở 28 ngày. Bảng dưới đây gom đủ các mốc.

1. Bê tông tươi: Lợi ích và tầm quan trọng của việc kiểm soát thời gian

Bê tông tươi, hay bê tông thương phẩm, được cân đong và trộn sẵn tại trạm rồi xe bồn chở tới công trình. Nhờ trộn theo cấp phối đã thí nghiệm, chất lượng đều hơn hẳn trộn tay.

Nhưng ưu điểm đó chỉ giữ được khi bê tông được đổ và đầm xong trong thời gian cho phép. Để xe chờ quá lâu, bê tông bắt đầu đông kết trong thùng: khó bơm, khó đầm, dễ rỗ và giảm cường độ. Vì vậy người đổ cần nắm các mốc thời gian, và trạm cần biết công trình đổ nhanh hay chậm để điều xe cho khớp.

2. Các mốc thời gian vàng trong quy trình đổ bê tông

2.1. Thời gian vận chuyển và trộn bê tông

Thời gian trộn: tại trạm, mỗi mẻ được trộn trong cối trộn cưỡng bức. Khi máy không có thông số riêng, TCVN 4453 quy định thời gian trộn tối thiểu từ 1 đến 3 phút, tùy độ sụt và dung tích cối [1]. Trộn thiếu thời gian thì hỗn hợp không đều và bê tông không đạt mác.

Thời gian vận chuyển và đổ: tính từ lúc bê tông rời cối trộn đến khi đổ xong ở công trình. Với bê tông không có phụ gia, TCVN 4453 Bảng 14 cho phép [1]:

Ở Đà Nẵng, nhiệt độ ban ngày thường từ 25 °C trở lên. Nếu không có phụ gia, thời gian cho phép chỉ khoảng 30–45 phút. Bê tông thương phẩm thường dùng phụ gia để giữ độ sụt lâu hơn. Khi đó, thời gian cho phép xác định bằng thí nghiệm theo loại xi măng, phụ gia và thời tiết [1]. Đây là lý do nên hỏi trạm thời gian được đổ cho từng chuyến, không nên tự áp một con số chung.

Quá thời gian, bê tông bắt đầu đông kết trong thùng xe: độ sụt giảm, khó bơm, khó đầm, dễ rỗ tổ ong và giảm cường độ. Không thêm nước để bê tông dễ đổ lại, vì như vậy bê tông sẽ yếu hơn mác đã đặt.

Dufago giúp bạn giữ đúng thời gian thế nào:

• Mỗi xe bồn được cân trước khi xuất trạm. Phiếu cân ghi khối lượng hàng và giờ cân, nên bạn biết chuyến đó rời trạm lúc nào.
• Trạm báo thời gian được đổ kể từ giờ xuất cho từng chuyến.
• Bồn được niêm phong và giám sát hành trình bằng GPS trên đường tới công trình.
• Nhân viên Dufago đo thực tế tại khối đổ và cam kết đủ khối lượng như đơn đặt.
• Giãn cách xe theo yêu cầu, cho hợp với tốc độ đổ, để xe sau không phải đứng chờ quá lâu.
• Chốt khối lượng chuyến cuối khi các chuyến đầu đã đổ, tránh dư một xe phải chờ.
• Tư vấn bơm cần hay bơm ngang qua ảnh lối vào, để tốc độ đổ theo kịp xe.

Sắp đổ bê tông ở Đà Nẵng, Quảng Nam cũ hoặc Quảng Ngãi? Gửi khối lượng, hạng mục và tốc độ đổ dự kiến qua Zalo để trạm lên lịch và giãn xe:

2.2. Thời gian đông kết và ninh kết

Trong thi công, “đông kết” và “ninh kết” thường dùng như nhau: đó là lúc bê tông mất dần độ dẻo và bắt đầu cứng lại. Người ta chia làm hai mốc:

• Bắt đầu đông kết: bê tông mất độ dẻo, không còn đầm hay san gạt hiệu quả. Mọi việc đổ và đầm một lớp phải xong trước mốc này.
• Kết thúc đông kết: bê tông đã cứng, giữ được hình dạng, nhưng cường độ còn rất thấp.

Hai mốc này thường rơi vào khoảng vài giờ kể từ khi trộn. Trời nóng thì đến nhanh hơn. Phụ gia chậm đông kết làm kéo dài ra, phụ gia đông kết nhanh làm rút ngắn lại. Khi cần con số chính xác cho một cấp phối, phòng thí nghiệm đo theo TCVN 9338:2012.

Sau khi bê tông kết thúc đông kết, mặt bê tông đã cứng nhưng chưa nên đi lại ngay. Thông thường nên chờ khoảng 1 ngày mới đi lại nhẹ trên mặt sàn, không va chạm mạnh và không chất vật liệu nặng lên.

Xem thêmCách kiểm tra chất lượng bê tông tươi tại công trường: Hướng dẫn thực tế→

2.3. Thời gian tháo cốp pha và dưỡng hộ

Thời gian tháo cốp pha phụ thuộc cốp pha đó có chịu lực hay không [1]:

• Cốp pha không chịu lực (thành móng, thành dầm, cốp pha cột): tháo khi bê tông đủ cứng để không sứt mẻ góc cạnh, thường sau 1–2 ngày.
• Cốp pha chịu lực (đáy dầm, đáy sàn và cây chống): chỉ tháo khi bê tông đạt đủ cường độ theo nhịp, khi chưa chất tải:

Số ngày trong bảng là tham khảo, chưa tính phụ gia. Cường độ thật nên kiểm bằng mẫu nén. Với nhà dân, nhiều chủ nhà chờ 21–28 ngày mới tháo hết cây chống sàn để chắc chắn, nhất là khi sắp chất tải hoặc đổ tiếp tầng trên. Không tháo đáy dầm sớm như cốp pha cột. Đáy dầm là cốp pha chịu lực. Riêng ô văng, công xôn, sê nô: chỉ tháo cây chống khi bê tông đạt đủ mác thiết kế và đã có đối trọng chống lật [1]. Không áp mốc 7 ngày cho các cấu kiện này.

Muốn tháo cốp pha sớm hơn, có thể đặt bê tông dùng phụ gia đông kết nhanh để bê tông đạt cường độ sớm. Xem phụ gia đông kết nhanh R7 và hỏi trạm khi đặt hàng.

Thời gian dưỡng hộ: với miền Trung (vùng B), TCVN 8828:2011 quy định giữ ẩm tối thiểu 4 ngày đêm vào mùa khô và 2 ngày đêm vào mùa mưa [2]. Thực tế nên giữ ẩm khoảng 7 ngày đầu, nhất là sàn mái và ngày nắng gió, để hạn chế nứt do mất nước. Cách tưới, phủ bao tải có trong bài bảo dưỡng bê tông đúng cách.

Xem thêmTháo cốp pha: Tiêu chuẩn & thời gian tháo đúng cho sàn, dầm, cột→

3. Những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian thi công

• Nhiệt độ: càng nóng, bê tông đông kết càng nhanh, thời gian cho phép càng ngắn (xem bảng nhiệt độ ở phần vận chuyển). Đổ vào sáng sớm hoặc chiều mát giúp có thêm thời gian.
• Phụ gia: phụ gia giữ độ sụt, chậm đông kết giúp đi đường xa, đổ khối lớn. Phụ gia đông kết nhanh giúp tháo cốp pha sớm. Báo trạm từ lúc đặt hàng để trạm chọn cấp phối.
• Cấp phối và độ sụt: tỷ lệ nước và xi măng, độ sụt đặt hàng ảnh hưởng tới thời gian còn dẻo. Không tự thêm nước tại công trình.
• Tốc độ đổ: bơm, nhân lực đầm, lối vào. Đổ chậm hơn tốc độ xe tới thì xe phải chờ. Hãy báo trạm tốc độ đổ dự kiến để giãn xe.
• Mưa: mưa ngay sau khi đổ làm rỗ mặt và tăng nước trên bề mặt. Xem đổ bê tông trong mùa mưa. Xe bê tông đã xuất trạm thì hoãn vẫn tính phí, nên xem dự báo thời tiết trước khi chốt giờ.

4. Quy trình thi công và bảo dưỡng bê tông tươi đúng kỹ thuật

1. Trước ngày đổ: nghiệm thu cốp pha, cốt thép. Tính khối lượng (cách tính khối lượng bê tông tươi). Chốt giờ đổ, tốc độ đổ, loại bơm với trạm. Chuẩn bị đủ người, máy đầm, bạt che.
2. Trước khi xe tới: tưới ẩm cốp pha và nền để bê tông không bị hút nước.
3. Khi nhận xe: xem giờ cân, khối lượng trên phiếu cân và niêm phong bồn; đo độ sụt; lấy mẫu nén.
4. Khi đổ: đổ liên tục, đầm kỹ từng lớp trước khi lớp dưới bắt đầu đông kết.
5. Sau khi đổ: che nắng, che mưa; giữ ẩm theo thời gian ở phần dưỡng hộ; không đi lại, chất tải sớm.
6. Tháo cốp pha: theo bảng tháo cốp pha ở trên.

5. Câu hỏi thường gặp về thời gian đổ bê tông tươi

Bê tông sau khi đổ bao lâu thì có thể đi lại được?

Thường sau khoảng 1 ngày mới đi lại nhẹ trên mặt bê tông. Tránh va chạm, kéo lê vật nặng hoặc chất vật liệu lên sàn trong những ngày đầu.

Thời gian tối đa để vận chuyển và đổ xong một xe bê tông là bao lâu?

Với bê tông không có phụ gia, TCVN 4453 cho phép 30–90 phút tùy nhiệt độ (trên 30 °C chỉ 30 phút; ở Đà Nẵng thường 30–45 phút) [1]. Bê tông thương phẩm có phụ gia thì theo thí nghiệm của trạm, nên hỏi trạm thời gian được đổ cho từng chuyến.

Đông kết và ninh kết khác nhau thế nào?

Trong thi công, hai từ này thường dùng như nhau, đều chỉ lúc bê tông mất độ dẻo và cứng dần. Điều cần nhớ là hai mốc “bắt đầu” và “kết thúc” đông kết: phải đổ và đầm xong trước khi bê tông bắt đầu đông kết.

Khi nào có thể tháo cốp pha sàn sau khi đổ bê tông?

Cốp pha đáy sàn là cốp pha chịu lực. Theo TCVN 4453, chỉ tháo khi bê tông đạt 50–90% cường độ tùy nhịp, tức khoảng 7–23 ngày [1]. Nhà dân thường chờ 21–28 ngày cho chắc, nhất là khi sắp chất tải lên sàn.

Đổ sàn xong bao lâu thì xây tường được?

Tùy thiết kế và cường độ bê tông đã đạt. Chỉ nên chất gạch, xây tường lên sàn khi sàn đã đủ cường độ chịu tải và cây chống còn giữ theo chỉ dẫn của kỹ sư. Đừng chất vật liệu nặng lên sàn trong những ngày đầu.

Bê tông bao lâu thì đạt cường độ thiết kế?

Bê tông đạt mác thiết kế ở tuổi 28 ngày khi được bảo dưỡng đúng. Mác bê tông được tính theo cường độ của mẫu nén ở tuổi này.

6. Đặt bê tông tươi Dufago tại Đà Nẵng và Quảng Ngãi

Bê tông Dufago cấp bê tông tươi và dịch vụ bơm cho công trình tại Đà Nẵng (gồm khu vực Quảng Nam cũ) và Quảng Ngãi. Gửi vị trí công trình, ảnh lối vào, hạng mục, khối lượng và giờ đổ dự kiến để trạm Dufago gần nhất báo giá, lên lịch xe và báo thời gian được đổ cho từng chuyến. Bảng giá theo mác có ở trang báo giá bê tông tươi.